"CUPRUM" Czasopismo Naukowo-Techniczne Górnictwa Rud Nr 3 (80)/2016

Spis artykułów

Zastosowanie przenośnego spektrometru rentgenowskiego (pXRF) do badań mineralizacji kruszcowej w skałach cechsztynu dolnego podczas prac terenowych w nieczynnej kopalni miedzi Konrad, niecka północnosudecka, Polska

Strony: 5-21

W pracy przedstawiono możliwość zastosowania przenośnego spektrometru pXRF do badań rozproszonej mineralizacji Cu-Ag-Zn-Pb w skałach osadowych cechsztynu dolnego niecki północnosudeckiej podczas prac terenowych. Analizy punktowe składu chemicznego margli miedzionośnych i ołowionośnych wykonano zgodnie z przyjętą procedurą pomiarów w dwóch profilach – Profil K i L, odsłoniętych w wyrobiskach dawnej kopalni Konrad dostępnych do 2015 r. z wyrobisk kopalni anhydrytu Nowy Ląd Oddział Lubichów. Uzyskane dane chemiczne umożliwiły prawie natychmiastowe precyzyjnie wskazanie zasięgu stref zmineralizowanych w badanych profilach oraz wyznaczenie przebiegu granic margli miedzionośnych i ołowionośnych. Wyniki pomiarów spektrometrycznych potwierdzono badaniami mikroskopowymi mineralizacji kruszcowej w próbkach margli miedzionośnych i ołowionośnych, pobranych z Profilu K i L. Rezultaty przeprowadzonych prac wskazują na wysoką użyteczność zastosowania pomiarów za pomocą spektrometrów pXRF w określaniu zasięgu mineralizacji kruszcowej oraz przy wyznaczaniu granic stref zmineralizowanych w stratyfikowanych złożach Cu-Ag niecki północnosudeckiej, jak również monokliny przedsudeckiej.

Badania gazoprzepuszczalności warstw nadkładowych węgla brunatnego w aspekcie podziemnego zgazowania

Strony: 35-45

Wszystkie termochemiczne procesy, związane z podziemnym zgazowaniem węgla, przyczyniają się do wzrostu temperatury, zmian ciśnienia oraz produkcji substancji mogących stanowić zanieczyszczenia. Z wymienionych powodów właściwości mechaniczne i termiczne warstw otaczających pokład węgla są głównym czynnikiem limitującym lokalizację procesu podziemnego zgazowania. W artykule przedstawiono metodę badania przepuszczalności skał niespoistych oraz omówiono wyniki testów przeprowadzonych na opracowanym stanowisku laboratoryjnym. Zaproponowana metoda umożliwiła badanie warstw geologicznych otaczających pokład węgla brunatnego w warunkach zbliżonych do panujących w złożu podczas procesu podziemnego zgazowania węgla.

Wpływ składu petrograficznego na właściwości węgla gazowo-koksowego

Strony: 47-62

Posiadając znaczne zasoby węgli koksowych, Polska zajmuje w tym zakresie liczącą się pozycję na rynku międzynarodowym. Wzrost zapotrzebowania na węgiel koksowy uzależniony jest od wielkości produkcji stali w procesie wielkopiecowym, który stanowi podstawę produkcji stali surowej. W związku z wprowadzeniem nowych technologii wzrasta zapotrzebowanie na koks wysokiej jakości, a tym samym na węgle koksowe wykorzystywane do sporządzania mieszanek. Koks o najwyższych parametrach otrzymywany jest z mieszanek, w których głównym składnikiem jest węgiel ortokoksowy. Krajowe wydobycie tych węgli wystarcza na pokrycie zapotrzebowania polskich koksowni, natomiast niewielka ich część przeznaczana jest na eksport. Zdecydowanie większe zasoby stanowią węgle gazowo-koksowe, jednak koksy otrzymane z tych węgli wykazują gorsze właściwości, co sprawia, że wykorzystanie ich w przemyśle koksowniczym jest ograniczone. Zarówno jakość węgli oraz ich przydatność technologiczna określana jest tylko na podstawie podstawowych właściwości (zawartości popiołu, wilgoci, siarki całkowitej czy wartości opałowej), dlatego też w artykule zaprezentowano badania, mające na celu określenie wpływu składu petrograficznego węgla gazowo-koksowego na właściwości technologiczne węgla oraz na właściwości mechaniczne i strukturę porowatą wytworzonego koksu (w warunkach laboratoryjnych). W ramach pracy przeprowadzono (oprócz szczegółowej analizy technicznej i elementarnej) analizę petrograficzną węgla gazowo-koksowego pochodzącego z jednej z kopalń Górnośląskiego Zagłębia Węglowego.

Wybrane uwarunkowania przyrodnicze projektu zagospodarowania dawnej kopalni srebra Amalie w Srebrnej Górze

Strony: 63-76

W artykule przedstawiono historię odkrycia wyrobisk dawnej kopalni srebra Amalie w Srebrnej Górze. Właściciele terenu, na którym znajduje się obiekt, mają dalekosiężne plany zagospodarowania terenu, w celu przybliżenia odwiedzającym sposobu funkcjonowania takiej kopalni oraz związanych z nią innych historycznych obiektów przemysłowych. Na potrzeby tych prac przeprowadzono kwerendę materiałów geologicznych oraz wykonano terenowe badania hydrogeologiczne, aby ocenić możliwość udostępnienia wyrobisk kopalni turystom. Wyniki przeprowadzonych prac wskazują, że mamy do czynienia z lokalnym systemem wodonośnym, którego wodonoścem są gnejsy oraz kataklazyty licznie zuskokowane tektonicznie. Są to wody typowe dla takich systemów, w których znaczącą rolę odgrywają jony Ca2+ i HCO3-.

O wybranych aspektach i funkcjach ewaluacji. Próba podejścia pragmatycznego

Strony: 77-87

W artykule przeglądowo omówiono zagadnienia związane z ewaluacją realizowaną w projektach przede wszystkim komercyjnych. W prezentowanym ujęciu akcent został położony na kwestie związane z funkcjonowaniem przedsiębiorstw, a dokładniej z ewaluacją jego optymalnego funkcjonowania. Szczegółowo zostały przedstawione funkcje ewaluacji, a także znaczenie roli zamawiającego i wykonawcy w tym procesie. W kolejnej części artykułu zostało omówione studium przypadku na przykładzie firmy z branży ciepłowniczej wraz z korzyściami dla przedsiębiorstwa wynikającymi z wdrożonej ewaluacji. W artykule przedstawiono również standardy metodologiczne, rekomendowane dla poprawnie prowadzonych działań w ramach ewaluacji. Autorzy artykułu chcą zwrócić uwagę przedsiębiorstw (którym zależy na osiągnięciu jak najlepszych rezultatów w prowadzonych projektach) na istotę ewaluacji, która umożliwia wykluczenie działań zbędnych czy nieefektywnych oraz uzupełnienie przedsięwzięć o nowe, pożądane elementy. Ewaluacja nie tylko pomaga zaoszczędzić czasu i pieniędzy, ale również przynosi wiele innych korzyści przedsiębiorstwu oraz ułatwia mu drogę do sukcesu zarówno ekonomicznego jak i społecznego.